Asbestwetgeving
Omwille van de schadelijke gezondheid gerelateerde eigenschappen werd het ontginnen van asbest in Europa verboden sinds 2004. Canada volgde in 2012.
De Vlaamse Regering streeft ernaar onze leefomgeving uiterlijk tegen 2040 asbestveilig te maken.
In 2018 keurde de Vlaamse Regering het actieplan asbestafbouw goed. Het plan bevat verschillende maatregelen om risicovolle asbesttoepassingen versneld uit onze gebouwen te verwijderen.
Tot het gebruik van asbest in 1998 en 2001 werd verboden in België, werd de stof tientallen jaren lang verwerkt in meer dan 3500 uiteenlopende toepassingen.
In Vlaanderen zouden gebouwen en infrastructuur ouder dan 2001 zo’n 2,3 miljoen ton aan asbesthoudende toepassingen bevatten.
Enkel asbesttoepassingen in goede staat mogen nog aanwezig zijn in onze leefomgeving. Al het risicovolle asbest moet op een veilige manier weggenomen en opgeborgen worden.
Asbesthoudende materialen zijn een risico als ze door beschadiging, veroudering of verwering schadelijke asbestvezels afgeven in de omgeving.
Het actieplan asbestafbouw bevat verschillende maatregelen om Vlaanderen tegen 2040 asbestveilig te maken. Zo stelt het enkele nieuwe bepalingen voor rond asbest in het Materialendecreet, met name op het vlak van:
- inventarisatie
- verwijdering
- beheer
- verboden handelingen.
De Vlaamse Regering wil al het aanwezige asbest in kaart brengen in Vlaamse gebouwen en woningen gebouwd voor 2001. Daarom is er sinds 23 november 2022 (verplicht asbestinventarisatieattest bij compromis) een inventarisatieplicht bij verkoop. Op die manier weet de koper waar in het gebouw asbest aanwezig is en kan hij hier correct mee omgaan.
Voor de gemeenschappelijke delen van panden die onder het stelsel van gedwongen mede-eigendom vallen, gaat de verplichting pas in op 1 mei 2025, bij een verkoop. Vanaf 2036 is elke mede-eigenaar verplicht een asbestattest te hebben voor de gemeenschappelijke delen.
Vanaf 2032 is iedere gebouweigenaar verplicht om een geldig asbestinventarisattest te bezitten.
Het actieplan asbestafbouw streeft ook naar een versnelde verwijdering van asbesthoudende materialen die mogelijk asbestvezels vrijgeven:
- Tegen 2034 moeten de meest risicovolle asbesttoepassingen worden weggenomen uit Vlaamse gebouwen en woningen. Bijvoorbeeld asbestcementen daken en gevels, en niet-hechtgebonden asbesttoepassingen.
- Tegen 2040 moeten alle andere asbesttoepassingen in slechte staat verwijderd zijn.
Voorlopig zijn beide streefdata enkel wettelijk verplicht voor overheidsgebouwen en -infrastructuur. Voor particulieren en private eigenaars geldt de verplichting nog niet. De Vlaamse Regering voorziet wel bijkomende maatregelen als de afbouw van asbest tegen 2034 en 2040 niet voldoende vordert.
Tijdens onderhouds- of renovatiewerken aan een gebouw moet elke eigenaar voortaan de asbesttoepassingen wegnemen die door de werken eenvoudig bereikbaar worden. Zo wordt vermeden dat asbesthoudende materialen opnieuw ingesloten raken en de risico’s worden doorgeschoven naar toekomstige generaties.
Om mens en milieu te beschermen tegen de risico’s van asbest, verbiedt het Materialendecreet:
- asbesthoudende materialen bij werken opnieuw insluiten
- de aanwezigheid van asbesthoudende materialen die een risico vormen
- constructies plaatsen op (vb zonnepanelen) of over een asbestcementen dak of -gevel;
- een asbestdak of -gevel reinigen of ontmossen, ongeacht de gebruikte techniek.
